poniedziałek, 01 marzec 2010 11:20

Trudni sąsiedzi. Żydzi w Rosji

Napisał
Licząca ponad dwa tysiące lat zdolność narodu żydowskiego do przetrwania w rozproszeniu wywołuje zdumienie i szacunek. Jeśli jednak przyjrzeć się temu bliżej, okazuje się, że na terenach Polski i Rosji, od XVI do połowy XIX wieku, owa jedność osiągana była dzięki naciskowi kahałów i trudno powiedzieć, czy należy je szanować za to, że odwoływały się do tradycji religijnej. W każdym razie nam, Rosjanom, zarzuca się w związku z tym fatalną winę izolacjonizmu.
 
W trakcie przechodzenia narodu żydowskiego pod władzę państwa rosyjskiego cały ten wewnętrzny system, którym była zainteresowana kahalna hierarchia, zachował się i ? jak przypuszcza J.I. Hessen ? wraz z całą towarzyszącą mu irytacją, która do połowy XIX w. narosła u oświeconych Żydów przeciwko skostniałej tradycji talmudycznej: przedstawiciele panującej w narodzie żydowskim klasy dołożyli wszelkich starań, żeby przekonać rosyjskie władze o potrzebie zachowania wiekowej instytucji, odpowiadającej interesom zarówno rosyjskiej władzy, jak i żydowskiej klasy panującej (?) kahał w sojuszu z rabinatem posiadał pełnię władzy i władzy tej nierzadko nadużywał: rozgrabiał środki publiczne, deptał prawa biednych, nieprawidłowo nakładał podatki, mścił się na prywatnych wrogach. W końcu XVIII w. jeden z gubernatorów przyłączonej do Rosji części Polski pisał w raporcie: rabin, duchowny sąd i kahał, powiązane ze sobą ścisłymi więzami, mając wszystko w swojej mocy i rozporządzając nawet samym sumieniem Żydów, panując nad nimi całkowicie samodzielnie, bez jakiegokolwiek odnoszenia się do władz cywilnych.
 
Kiedy w XVIII w. wśród wschodnioeuropejskich Żydów rozwinął się, z jednej strony, silny religijny ruch chasydów, z drugiej zaś, oświeceniowy ruch Mojżesza Mendelssohna, promujący świecką edukację, kahały energicznie dławiły i jednych, i drugich. W 1781 r. rabinat wileński nałożył na chasydów cherem, w 1784 r. zjazd rabinów w Mohylewie ogłosił, że chasydzi są ?poza prawem?, ich majątek zaś nie może być dziedziczony. W następstwie tego czerń w niektórych miastach dokonała zniszczeń chasydzkich domów, a więc wewnątrzżydowskiego pogromu. Chasydów prześladowano w najokrutniejszy i nieuczciwy sposób, włącznie z pisaniem fałszywych donosów politycznych do władz rosyjskich. Natomiast w 1799 r. po donosie chasydów władze aresztowały członków kahału wileńskiego za ukrycie zebranych podatków. Chasydyzm nadal się rozprzestrzeniał, w niektórych guberniach ze szczególnym powodzeniem. Rabinat kazał publicznie palić książki chasydzkie, chasydzi zaś występowali jako obrońcy narodu przed kahalnymi nadużyciami. W tym czasie walka religijna przysłoniła pozostałe zagadnienia żydowskiego życia.
 
(...)
Wyświetlony 1938 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.