niedziela, 30 maj 2010 10:36

Wspomnienia Misesa

Napisał

Urodzony we Lwowie w 1881 roku Ludwig von Mises był z pewnością wybitnym, a jednocześnie bezkompromisowym indywidualistą, dlatego zawsze pozostawał na uboczu głównego nurtu akademickiego.

Już w wieku 27 lat uzyskał doktorat na Uniwersytecie Wiedeńskim, a w wieku 36 lat został profesorem nadzwyczajnym. Von Mises już na studiach zrozumiał to, czego nadal nie rozumieją aktualne elity polityczne, że wszystko, co polepszyło sytuację klas pracujących, było dziełem kapitalizmu oraz że ustawy społeczne prowadzą najszybciej do skutków odwrotnych do zamierzonych przez ustawodawców (s. 56).
Przetłumaczona przez Stefana Sękowskiego, wiceprezesa Stowarzyszenia Koliber, a wydana w tym roku przez wydawnictwo Fijorr Publishing autobiograficzna książka pod tytułem ?Wspomnienia? przedstawia życie naukowe w Wiedniu pierwszej połowie XX wieku, wypracowywane wówczas teorie ekonomiczne, a także urywki z życia Ludwiga von Misesa, drogi jego rozwoju naukowego oraz działalność zawodową na tle stosunków politycznych panujących w międzywojennej Austrii.
Ludwig von Mises znany jest ze swojego słynnego prywatnego seminarium ekonomicznego o charakterze nieformalnym, na które uczęszczało wiele wybitnych osobistości tamtej epoki. Profesor Mises określił siebie skromnie jako primus inter pares, a nie nauczyciel seminarium. Jednak oprócz tego, że był naukowcem, przede wszystkim pracował jako urzędnik. W latach 1909-38 należał do Dolnoaustriackiej Izby Handlowej i Rzemieślniczej w Wiedniu (w 1920 roku przemianowanej na Wiedeńską Izbę Handlu, Rzemiosła i Przemysłu), która była instytucją utrzymywaną z pieniędzy podatników, a jej zadaniem było doradzanie parlamentowi i rządowi w kwestiach gospodarczych. Już w 1909 roku, pracując w Izbie, Mises przyjrzał się korupcji, jaka nieuchronnie towarzyszyła interwencjonizmowi [państwowemu] (s. 86) i która sięgała najwyższych stanowisk w państwie. Bo właśnie wszelka korupcja, jak wykazał autor ?Wspomnień?, ma swoją praprzyczynę we wtrącaniu się władz publicznych do gospodarki.
Mises bezpardonowo krytykuje lewicowych naukowców, intelektualistów i polityków w ówczesnym Wiedniu, wytyka im niewiedzę, brak ogłady, ograniczenie umysłu i głupotę. Na przykład stwierdza, że marksizm uczynił socjaldemokratów ludźmi ślepymi i głupimi (s. 127). Z drugiej strony zdaje sobie doskonale sprawę z tego, że podczas pracy w Izbie Handlowej wniósł istotny wkład w wielokrotne zapobieżenie katastrofie gospodarczej Austrii: To, że w ówczesnym Wiedniu nie doszło do bolszewizmu, było jedynie moją zasługą (s. 115); To, że korona austriacka ustabilizowała się na poziomie 14.400 koron papierowych za jedną koronę złotą (...) było wyłącznie naszą [von Misesa i Wilhelma Rosenberga] zasługą (s. 115-116); To, że inflacja nie sięgnęła powyżej kursu 175 szylingów (zamiast 139) za 100 franków szwajcarskich, a także, że w krótkim czasie nadeszła nowa stabilizacja, było wyłącznie moją zasługą (s. 128). Mises jest pewny siebie, swojej wiedzy i niepodważalności swoich teorii ekonomicznych: Uważam, że nauki, które wyłożyłem w tych pracach [?Gospodarka wspólnotowa?, ?Liberalizm w tradycji klasycznej? i ?Interwencjonizm?], są nie do obalenia (s. 161).
Omawiana książka, z wprowadzeniem profesora Fryderyka Augusta von Hayeka, wybitnego ekonomisty i laureata Nagrody Nobla oraz doktora Roberta Gwiazdowskiego, eksperta Centrum im. Adama Smitha, zawiera także pełny wykaz publikacji Ludwiga von Misesa. Autobiografia tego genialnego przedstawiciela Austriackiej Szkoły Ekonomii, przedstawiająca austriacki etap jego życia i pracy, godna jest polecenia choćby z historycznego punktu widzenia, gdyż w ciekawy sposób ilustruje stosunki zarówno polityczne, jak i naukowe panujące w międzywojennej Austrii.

 

Ludwig von Mises, Wspomnienia, Tłum.: Stefan Sękowski, Fijorr Publishing, Warszawa 2007.
Wyświetlony 3592 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.